imprimer cette page
  Witold Gombrowicz - Polska wersja   Biografia   Biografia, rok po roku   Argentyna (1939-1963)
 
Zbliżenia : Witoldo, Argentyna, Argentyńczycy 

Mieszkanie na calle Venzuela
Autor: Klementyna Suchanow


Po latach pomieszkiwania w podrzędnych hotelikach, z końcem wojny Gombrowicz zamieszkuje w pokoju, niedrogim, blisko centrum, znalezionym przez kuzyna Gustawa Kotkowskiego. W owym czasie panują wielkie problemy mieszkaniowe w Buenos Aires, każde lokum jest na wagę złota.


JPG - 19.1 kb
Ulica Venezuela, u góry po lewej balkon pokoju Gombrowicza, w którym mieszkał przez osiemnaście lat od 1945 r. do 1963 r. Ujęcie od strony skrzyżowania Venezueli z ulicą Perú. Fot. K. Suchanow, 2004 r.


Pensjonat przy ulicy Venezuela prowadziła Niemka, Frau Elsa – tak ją nazywaliśmy. Od wyjazdu z Niemiec w 1925 roku utrzymywała się z podnajmowania pokoi w swych kolejnych mieszkaniach. Przy ulicy Venezuela na pierwszym piętrze wynajmowała ich dziesięć. Lokatorami jej byli, z wyjątkiem nas dwóch, Niemcy, przeważnie robotnicy, drobni urzędnicy, skromni sklepikarze.
Alejandro Rússovich w Gombrowicz w Argentynie Rity Gombrowicz


JPG - 19.3 kb
Od lewej do prawej: schody z parteru na pierwsze piętro. Klatka schodowa. Wyjście ze schodów na 1 piętro. Korytarz prowadzący do mieszkania Niemki, po lewej koło okna widoczne drzwi wejściowe do mieszkania. Fot. K. Suchanow, 2004 r.


Budynek z zewnątrz wyglądający niepozornie, w środku prezentował się zupełnie dobrze, jak każda „klatka schodowa” w Buenos Aires, tak i ta była skrojona wedle gustów francuskiej elegancji. Wchodziło się ładnymi schodami na pierwsze piętro, gdyż na parterze z reguły mieściły się sklepy i bary, po czym kręconym schodami wychodziło się na górę i idąc prosto oraz skręcając za załomem w lewo – widoczny na fot. 3 dochodziło się do korytarza zakończonego małym oknem, gdzie na lewej ścianie, pod numerem 5 wynajmowała pokoje Frau Elsa.


JPG - 21.3 kb
Od lewej d prawej: drzwi do mieszkania nr 5 na Venezueli. Plan mieszkania Frau Elsy, naszkicowany przez A. Rússovicha. U góry po lewej pokój Gombrowicza, obok po prawej Rússovicha (naprzeciw łazienki), wejście do mieszkania zaznaczone po drugiej stronie rysunku „Puerta de entrada”. Przedpokój w mieszkaniu Frau Elsy. Fot. K. Suchanow, 2004 r.


By dojść do pokoju Gombrowicza trzeba było przejść przez wspólny przedpokój i maleńkim patiem bądź przez pokój Frau Elsy - i dalej koło kuchni oraz łazienki przejść na drugą stronę mieszkania do ostatniego pokoju, mieszczącego się po prawej stronie korytarza.


JPG - 19.8 kb
Od lewej do prawej: okno z pokoju na Venezueli, po wyjeździe Gombrowicza. Gombrowicz na balkonie, widok na ulicę Venezuela, rok 1963. Fot. M. Grinberg. Widok z balonu na budynki po drugiej stronie ulicy.


„Pokój Witolda był duży, z małym, wychodzącym na ulicę balkonikiem. Mój był niewielki i ciemny.” (Alejandro Rússovich w Gombrowicz w Argentynie Rity Gombrowicz). Ale stąd Gombrowicz miał kilka kroków do El Querandí i w 10 minut mógł dojść do Rexa i La Fregaty. Do Banco Polaco kilka minut dalej, wszędzie na piechotę.


JPG - 23 kb
Od lewej do prawej: pokój Gombrowicza świeżo po wyjeździe do Berlina w 1963 r. Fot. Jorge di Paola. Zdjęcie budynku widocznego na tyłach tarasu domu na Venezuela. Taras nad mieszkaniem Frau Elsy, na który wchodziło się po schodkach koło kuchni (naprzeciwko pokoju Rússovicha), widoczne małe patio przynależące do mieszkania. Fot. K. Suchanow.

Kontakt: info.pl@gombrowicz.net